شنبه 29 خرداد 1389

حجّیت عمل صحابه در تعیین ابوبکر

   نوشته شده توسط: عین الله حسنی    

بسیار گفته می‌شود که صحابه ابوبکر را به خلافت انتخاب کردند و بر مبنای عدالت صحابه، از این جهت برای مشروعیت خلافت وی استدلال می‌کند. اما آیا چنین است؟ دلایل متعددی بر خلاف آن است و در این جا به مختصری قناعت می‌شود:

  برخی از اهل سنت در تعریف صحابه گفته‌اند: «صحابه به کسانی گفته می‌شود که درزمان پیامبر بودند، گرچه ایشان را ندیده باشند و با ایشان مصاحبت نکنند، مثل احنف بن قیس... و هر که در حیات پیامبر مسلمان شود ونامش به آن‌ها برسد و گروه­هایی که در سال سیزده خدمت حضرت آمدند و غیر اقوام عرب که اسلام آوردند1. ابن حجر عسقلانی در تعریف صحابه­ی پیامبر گوید: صحیح­ترین چیزی که من به آن دست یافتم این است که صحابی کسی است که پیغمبر صلی الله علیه (وآله) وسلم را ملاقات کند، در حالی که مؤمن است و مسلمان از دنیا برود. آن که به مدت طولانی یا کوتاه با وی هم‌نشینی داشته ، چه از او روایت کند و چه روایت نکند؛ چه با او به جنگ رود ، چه نرود؛ فقط او را ببیند؛ اگرچه هم­نشینی نداشته باشند، در این تعریف داخل است2.

خواننده­ی گرامی، دراین تعریف­ها بدون تعصب، با تأملی مختصر بنگرد. با این تعاریف از صحابی، هرگز صرف صحابی بودن دلیل صحت و درستی قول و رفتار وی نمی‌گردد. بلکه ضرورت معرفت دینی اقتضا دارد در گفتار و کردار هر یک از صحابه با بینش عقلانی و وحیانی دقت و بررسی شود.

نقد توبیخی رسول الله (صلی الله علیه و آله) به اصحاب خود

بر همین اساس، تفکر آزاد با دوری از هر گونه تعصب و در کمال بی­طرفی و با دقت عقلی و تعمق در روایات زیر که از نبی اکرم (صلی الله علیه و آله) بازگو می‌شود، رهائی بخش از هر گونه شبهه در این خصوص است.

  1. سهل بن سعد گوید: شنیدم رسول خدا (صلی الله علیه وآله) می‏فرمود: «من پیشتر از شما بر لب حوض در می‏آیم، هر که بر من وارد شود، آب نوشد و هر که نوشد تشنه نگردد. همانا اقوامی بر من وارد خواهند شد که آنها را می‏شناسم و مرا می‏شناسند سپس میان من و آن‌ها فاصله افتد». ابو حازم می‏گوید: «نعمان بن ابی عیاش این حدیث را از من شنید و پرسید: سهل این گونه روایت کرد؟ گفتم: آری. گفت: من گواهم که ابو سعید خدری این جمله را به حدیث می‏افزود آن حضرت فرمود: من می­گویم آنان از امت من هستند، پس گفته می‏شود: نمی‏دانی پس از تو چه کردند. من می‏گویم: دوری و هلاکت بر آنان که پس از من؛ راهم را تغییر داده‏اند».3

  2. عبد الله بن عباس گوید: رسول الله (صلی الله علیه وآله) فرمود: «به زودی مردانی از امت مرا می‏آورند که به چپ رانده می‏شوند. من می‏گویم: خدایا آنان اصحاب من هستند؟ جواب گفته می‌شود: نمی‏دانی که آن‌ها پس از تو چه کردند؟ من سخن عبد صالح را بر زبان می‏آورم: «و تا هنگامی که در میان آن‌ها بودم تو بر ایشان گواه بودی و آنگاه که مرا می­راندی، خود ناظر و مراقب آن‌ها بودی و تو بر هر چیز گواهی؛ اگر عذابشان کنی بندگانت هستندپیامبر فرمود: پس از این سخن به من می‏گویند: از زمانی که آنان را ترک کردی، پیوسته مرتد بودند.4

  3. از انس ابن مالک نقل شده که رسول الله (صلی الله علیه وآله) فرمود: «در کنار حوض مردانی که با من مصاحبت داشته‏اند، بر من وارد می‏شوند. چون به آنان می‏نگرم و سر بر می‏دارند و مرا می‏بینند، پریشان و بی­قرار می‏شوند. من می‏گویم: خداوندا اصحابم؟ پاسخ داده می‏شود: نمی‏دانی پس از تو چه کردند».5

  4. از ابی­هریره نقل شده که رسول خدا (صلی الله علیه وآله) فرمود: «هنگامی که ایستاده‏ام گروهی را می‏بینم و چون آن‌ها را می‏شناسم مردی میان من و آنان حائل می‏گردد و به آن‌ها می‏گوید: بشتابید. من می‏پرسم: به کجا؟ می‏گوید: به خدا سوگند به سوی آتش. می‏پرسم: آن‌ها چه کرده‏اند؟ می‏گوید: پس از تو مرتد شدند و به پیشینه­ی جاهلی خود بازگشتند؛ در آنان نجات یافته‏ای نخواهی دید مگر به عدد چهارپایانی که بیهوده رها شده‏اند».6

  5. از عبد اللَّه بن مسعود نقل شده که پیامبر فرموده است: وقتی من در کنار حوض ایستاده‏ام، مردانی را به سویم می‏آورند که چون دست به سویشان دراز کنم تا آن‌ها را در آغوش گیرم (یا آب بنوشانم) پریشان می‏شوند. می‏گویم: خداوندا اصحابم. گفته می‏شود: نمی‏دانی پس از تو چه کردند7.

  6. ابو هریره نقل می‌کند که رسول خدا (صلی الله علیه وآله) فرمود: «حکایت من به حکایت مردی ماند که آتشی برافروزد و اطراف خود را روشن کند، جانوران پروانه‏وار به آتش درآیند و او مانع گردد که ایشان خود را به آتش افکنند، اما بر وی چیره گردند و به آتش در افتند. من و شما چنینیم. من باز دارنده شما از آتشم و شما چیره‏شدگان و به آتش افتادگانید».8

  7. ابو سعید خدری نقل می‌کند که رسول الله (صلی الله علیه و آله) فرمود: سنت­های مردم پیشین را گام به گام پیروی خواهید کرد، حتّی اگر آنان به سوراخ سوسماری در آمده‏اند، شما نیز چنان خواهید کرد. گفتند: ای پیامبر خدا مانند یهودیان و مسیحیان؟ فرمود: پس مانند چه کسی؟»9. 10 در مسند ابو هریره نیز روایت شده است: «پیامبر فرمود: قیامت بر پا نمی‏گردد مگر آنکه امت من راهی را که پیشینیان پیمودند، وجب به وجب بسپارند وازرفتار آنها پیروی نمایند گفته شد: ای پیامبر خدا، مانند ایران (که در آن زمان زرتشتی بود) و روم ؟ پیامبر فرمود: جز اینها مردمی هستند؟11.

  8. بغوی در حدیث بلندی درباره­ی حوض از رسول الله(صلی الله علیه وآله) نقل می‌کند فرمود: «من بر لب حوض خواهم بود، هر که بر من بگذرد سیراب خواهد شد و آن که سیراب شود، تشنه نخواهد گشت. همانا بر من اقوامی خواهند گذشت که یکدیگر را می‏شناسیم. پس میان من و آن‌ها فاصله می‏افتد. من می‏گویم: آن‌ها امت من هستند. پاسخ می‏شنوم: نمی‏دانی پس از تو چه کردند؟ می‏گویم: هر که پس از من روش و آیینم را تغییر داد، از رحمت خدا دور باد».12

  9. در «جمع بین صحیحین» حُمیدی در روایتی مسند از ثوبان غلام رسول الله (صلی الله علیه وآله) نقل می‌کند که فرمود: و همانا تنها از پیشوایان گمراه کننده بر امتم هراسانم و چون شمشیر در میان امت من حاکم شود تا قیامت برگرفته نخواهد شد. قیامت در حالی بر پا می‏شود که گروهی از امت من به مشرکان می‏پیوندند تا آن جا که جماعتی از ایشان بتان را پرستش می‏کنند».13

  10. حمیدی در «جمع بین الصحیحین» در مسند انس بن مالک در حدیث یازدهم از مجموعه­ی متفق علیه روایت کرده است: «گروهی از انصار در هنگام تقسیم غنائم جنگ حنین و زمانی که پیامبر از اموال هوازن به برخی از قریش 100 شتر بخشید. گفتند: خداوند پیامبر را ببخشد، به قریش بخشید و ما را وانهاد؛ در حالی که خون دشمن از شمشیرهای ما می‏چکد.14 در این حدیث انس از انصار روایت کرده گفتند: به گاه سختی و گرفتاری ما را فرا می‏خوانند ولی غنیمت را به غیر ما می‏بخشند. ابن شهاب می‏گوید سخن ایشان به پیامبر رسید و او برای اصحاب روشن ساخت که به خاطر تألیف قلوب چنین کرده است. سپس در روایت زهری از انس آمده است که پیامبر به اصحاب فرمود: به زودی پس از من بلای شدید خواهید یافت، شکیبا باشید تا خدا و پیامبرش را دیدار کنید. انس گفته است: ماصبر نکردیم.15

روایاتی متعدد دیگری نیز وجود دارد که همه بیان می‌دارند که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) نارضایتی خود را برخی از اصحابش اعلام می‌دارد که از راه راست منحرف شده و به سنت او عمل نکردند.

توبیخ صحابه در قرآن‏

خدای عزّ وجلّ: «لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ فىِ مَوَاطِنَ كَثِیرَةٍ وَ یَوْمَ حُنَینْ‏ٍ إِذْ أَعْجَبَتْكُمْ كَثرَْتُكُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنكُمْ شَیًْا وَ ضَاقَتْ عَلَیْكُمُ الْأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ ثمُ‏َّ وَلَّیْتُم مُّدْبِرِینَ (توبة:25)» در این آیه اشاره شده کسانی از صحابه از میدان جهاد فرار کردند؛ در حالی که فرار از جهاد از بزرگترین گناهان است. آیه فرار اصحاب را از میدان جهاد بازگو می‌کند و می‌فرماید: همانا خداوند در مواضع بسیاری شما را یاری کرده است و در روز حُنین شما را یاری کرد، آن گاه که فراوانی لشگرتان شما را به غرور و اعجاب واداشت، ولی این فزونىِ نفرات هیچ سودی برای شما نداشت و زمین با همه‏ی گستردگی‏اش بر شما تنگ آمد، پس شما پشت به دشمن فرار کردید. مسلمانان در آن جنگ بیش از ده هزار نفر بودند؛ اما همه فرار کردند، به جز چند نفر: علی بن ابی طالب، عباس، پسرش فضل، ربیعه؛ فرزندان حارث بن عبد المطلب، اسامه بن زید، عبیدة بن ام ایمن، و اسلمه که در رکاب پیامبر به نبرد ادامه دادند. سایر نفرات لشگر که همه صحابه بودند از میدان جهاد در حالی که پیامبر ایشان را می‏نگریست گریختند و از آتش و عار پرهیز نکردند و زندگی دنیای گذران را بر آخرت جاویدان برگزیدند و از خدا وپیغبرش شرم نکردند16.

خدای تعالی می‌فرماید: «وَ إِذَا رَأَوْاْ تجَِارَةً أَوْ لهَْوًا انفَضُّواْ إِلَیهَْا وَ تَرَكُوكَ قَائمًا قُلْ مَا عِندَ اللَّهِ خَیرٌْ مِّنَ اللَّهْوِ وَ مِنَ التِّجَارَةِ وَ اللَّهُ خَیرُْ الرَّازِقِینَ(جمعة:11)» روایت شده است که اصحاب چون خبر رسیدن قافله بازرگانی را شنیدند نماز و رسول خدا (صلی الله علیه و آله) را رها ساختند و از خدا و پیغمبرش شرم نکردند و همین عمل را در مورد لهو نیز انجام دادند17. قول و فعل این‌ها از سوی عده‌ای اهل دنیا الگو و اسلوب اسلامی معرفی گشته که امت اسلامی را به پراگندگی و سرخوری گرفتار کرده­اند.

خدای تعالی می‌فرماید: «وَ مِنهُْم مَّن یَلْمِزُكَ فىِ الصَّدَقَتِ فَإِنْ أُعْطُواْ مِنهَْا رَضُواْ وَ إِن لَّمْ یُعْطَوْاْ مِنهَْا إِذَا هُمْ یَسْخَطُونَ (توبة:58)»برخی از آنها در تقسیم صدقات بر تو خرده‏گیری می‏کنند، و اگر از آن صدقات به آنها چیزی داده شود خشنود می‏شوند؛ ولی اگر داده نشود در آن وقت خشمگین می‏شوند. این آیه صریح است بر این که از اصحاب کسانی هستند که در حال حیات آن حضرت چنین بوده‏اند. چگونه ممکن نیست که پس از مرگش یکسره روی از اساس آئین او برتابند و تنها صورتی از آن نگه دارند؟

به هر حال باید دقت کرد منافقینی که در زمان پیامبر بودند و قرآن کریم از آن‌ها بارها سخن می‌گوید، بعد از پیامبر چه شدند؟

1اسد الغابة1: 7

2الاصابة فی تمییز الصحابة1: 7

3صحیح بخاری9: 58 ؛ مسند احمد3: 28از ابی سعید خدری

4صحیح بخاری8: 136-150؛ صحیح مسلم4: 65

5همان مأخذ

6التاج الجامع الاصول5: 61؛ صحیح بخاری8: 149

7مسند احمد6:351؛ واز اسماء بنت ابی بکر وام سلمه6: 290-297وصحیح مسلم4: 63 باتفاوت مختصر

8مسند احمد2: 244

9 مسند احمد3: 89؛ صحیح مسلم2: 220؛ سنن ابن ماجه2: 1322

10تاریخ الخلفاء1: 9؛ نهایة اللغة3: 353

11مسند احمد2: 336

12مصابیح السنة بغوی2: 153؛ وصحیح مسلم4: 61؛ وصحیح بخاری8: 150

13مسند احمد5: 278؛ مصابیح السنة بغوی2: 136

14صحیح بخاری4: 114؛ تفسیر لباب التأویل فی معانی التنزیل2: 250؛ در المنثور3: 250

15مراجعه شود به الجمع بین الصحیحین حمیدی به صحیح بخاری4: 114-200؛ به صحیح مسلم2: 430

16مفاتیح الغیب16: 21؛ تفسیر روح المعانی10: 66؛ درالمنثور3: 223

17تفسیرلباب التآویل فی معانی التنزیل4: 288؛ وروح المعانی28: 91


visit this site right here
سه شنبه 22 بهمن 1398 11:16 ب.ظ
اهل بیت نبی - حجّیت عمل صحابه
در تعیین ابوبکر http://virtua-team.biz
vidios gratis sexo
یکشنبه 6 بهمن 1398 02:57 ب.ظ
sexo brusco vidios gratis sexo star porno sexo webcams miriam prado
porno contactos con chicas rusas peliculas porno trios sexo con lluvia dorada sexo bisexual
puta porno gays teniendo sexo sexo y porno podcast sexo sexo
lesbico amateur posturas sexo gay gordas haciendo sexo peliculas porno para
descargar sexo oral entre hombres videos porno madres milf sexo
gore contactos vigo mujeres sexo fetiche anuncios sexo gay actores porno negros sexo chico y chica contactar mujeres maduras chica busca chica para sexo videos porno geys videos porno viejo monjas porno porno ben ten sexo para ellas las mejores mamadas del porno porno castellano gratis conocer gente japonesa sexo en la calle los de marras pelicula de sexo chica busca chico en huelva fotos porno 18
contactos wasap mujeres relatos eroticos de sexo contactos mujeres guipuzcoa sexo playa sexo camasutra super porno gratis posiciones del sexo cine porno retro sexo gratis en salamanca contacto mujeres
asturias chico busca chico huelva videos porno para
el movil
청주마카오 카지노 갬블러
دوشنبه 30 دی 1398 10:05 ب.ظ
I was recommended this blog by my cousin. I'm not
sure whether this post is written by him as no one else know such detailed about my problem.
You're wonderful! Thanks!
rencontre adulte 56
دوشنبه 30 دی 1398 08:57 ب.ظ
rencontre coquine montauban rencontre adulte 56 site
de rencontre amicale totalement gratuit site de rencontre
pas serieux partouze en maison de retraite famille sexe video site de rencontre en direct
massage erotique sexe baise femme ami porno emma watson baise ladyboy
film porno inceste rencontre femme quebec salope a grosse bite demi rose porno du sexe chaud femme ivre porno rencontre femme petite taille sexe
jardin public porno soumission plan cul sur caen gateau en forme
de sexe site de rencontre femme a femme differente forme de sexe feminin maman salope et fils douce
branlette branlette pervers video de baise amateur francais ma femme baise a la plage
branlette nylon sexe sodomie maman salope baise avec son fils tchat rencontre serieuse site de rencontre chretienne evangelique gratuit il la baise pendant quelle dort site de rencontre pour echangiste rencontre motarde celibataire jeune
partouze tite salope plan cul pipe video de pute de luxe roumaine pute homosexuel baise madonna pute
le sexe en russie baise a plat ventre granny branlette fesses en levrette femme mure francaise baise amateur baise hard rencontre coquine ales
강릉마닐라 카지노
دوشنبه 30 دی 1398 04:39 ب.ظ
It's a pity you don't have a donate button! I'd most certainly
donate to this fantastic blog! I guess for now i'll settle for bookmarking
and adding your RSS feed to my Google account. I look forward to
fresh updates and will talk about this site
with my Facebook group. Chat soon!
충정로강랜 앵벌이
دوشنبه 30 دی 1398 09:07 ق.ظ
Hi there Dear, are you truly visiting this site regularly, if so then you will without doubt
obtain fastidious experience.
목포콜걸
شنبه 28 دی 1398 09:26 ب.ظ
My spouse and I absolutely love your blog and find a lot
of your post's to be what precisely I'm looking for.
can you offer guest writers to write content to suit your needs?
I wouldn't mind writing a post or elaborating on many of the
subjects you write with regards to here. Again, awesome site!
Odell
پنجشنبه 26 دی 1398 05:08 ق.ظ
Hello there! Do you know if they make any plugins to help
with SEO? I'm trying to get my blog to rank for some targeted
keywords but I'm not seeing very good results.

If you know of any please share. Cheers!
Paulina
سه شنبه 24 دی 1398 10:49 ب.ظ
Hello there! I know this is somewhat off topic but I was
wondering if you knew where I could locate a captcha plugin for
my comment form? I'm using the same blog platform
as yours and I'm having trouble finding one? Thanks a lot!
learn to spell
جمعه 13 دی 1398 07:21 ب.ظ
Hello There. I found your blog using msn. This is a really well written article.
I'll be sure to bookmark it and return to read more of
your useful info. Thanks for the post. I will certainly return.
صیانة میكروویف جالانز
سه شنبه 28 آبان 1398 10:11 ق.ظ
It's a shame you don't have a donate button! I'd without a doubt donate to this excellent blog!

I suppose for now i'll settle for bookmarking and adding your
RSS feed to my Google account. I look forward to brand new updates and will share this website with
my Facebook group. Chat soon!
berita
یکشنبه 19 آبان 1398 09:51 ق.ظ
اهل بیت نبی - حجّیت عمل صحابه در تعیین ابوبکر https://actressinlingerie.blogspot.com/2019/10/jurtul-togel-hongkong-ujung-bayu.html
Agriculture MihanB
یکشنبه 21 مهر 1398 01:37 ق.ظ
Great content to look out for, especially when it comes to marketing strategy. Here I am reading a piece of as it relate to online promotion.
You have provided value and I will like to give you credit for this work.
Thank you.
Catherine
پنجشنبه 18 مهر 1398 05:55 ق.ظ
As I site possessor I believe the content material here is rattling magnificent , appreciate it for your hard work.
You should keep it up forever! Good Luck.
https://fontlibrary.org/en/member/aourerga158
سه شنبه 16 مهر 1398 08:07 ب.ظ
Right now it sounds like BlogEngine is the preferred blogging platform out
there right now. (from what I've read) Is that what you are using on your blog?
myfolio.com
یکشنبه 14 مهر 1398 12:57 ب.ظ
I enjoy what you guys are up too. This sort of clever work and reporting!
Keep up the very good works guys I've included you guys to
blogroll.
my.desktopnexus.com
یکشنبه 14 مهر 1398 12:23 ق.ظ
If some one needs expert view about blogging after that
i recommend him/her to pay a quick visit this
blog, Keep up the fastidious job.
myfolio.com
پنجشنبه 11 مهر 1398 06:12 ب.ظ
I got what you mean,saved to bookmarks, very nice web site.
Claudia
پنجشنبه 11 مهر 1398 01:35 ق.ظ
I got what you mean,bookmarked, very decent site.
najlepsza przedtreningówka
سه شنبه 9 مهر 1398 08:37 ب.ظ
Generally I do not learn article on blogs, but I would like to say that this
write-up very pressured me to take a look at and do it! Your writing style has been surprised me.
Thank you, very nice post.
https://www.question2answer.org/qa/user/headslaho4
سه شنبه 9 مهر 1398 11:12 ق.ظ
If some one wishes expert view regarding running a blog afterward i propose him/her to pay a quick visit
this webpage, Keep up the good work.
www.authorstream.com
دوشنبه 8 مهر 1398 01:04 ب.ظ
I conceive you have mentioned some very interesting details, thanks
for the post.
pastebin.com
دوشنبه 8 مهر 1398 09:49 ق.ظ
I liked up to you'll receive performed proper here. The cartoon is attractive, your authored subject matter stylish.

however, you command get bought an impatience over that
you would like be delivering the following. in poor health indubitably come more formerly
again since exactly the same nearly very continuously
inside of case you protect this hike.
500px.com
یکشنبه 7 مهر 1398 01:17 ب.ظ
Hello! Someone in my Myspace group shared this website
with us so I came to take a look. I'm definitely enjoying
the information. I'm book-marking and will be tweeting this to my followers!
Wonderful blog and great design.
Waldo
شنبه 6 مهر 1398 07:55 ق.ظ
I like what you guys are up too. Such clever work and reporting!
Carry on the superb works guys I have incorporated you
guys to my blogroll. I think it will improve the value of my web
site :).
www.sandiegoreader.com
شنبه 6 مهر 1398 06:18 ق.ظ
If some one wishes expert view about blogging and site-building afterward i recommend him/her to pay
a visit this webpage, Keep up the nice work.
www.imfaceplate.com
جمعه 5 مهر 1398 05:12 ق.ظ
I was just seeking this information for some time.
After 6 hours of continuous Googleing, finally I got it
in your web site. I wonder what is the lack of Google strategy that do not rank this
kind of informative sites in top of the list. Generally the top web sites
are full of garbage.
snipplr.com
پنجشنبه 4 مهر 1398 06:13 ق.ظ
You are my inspiration, I have few web logs and often run out from brand :).
slides.com
پنجشنبه 4 مهر 1398 03:45 ق.ظ
I like what you guys are up also. Such clever work and reporting!
Carry on the excellent works guys I've incorporated you guys to my blogroll.
I think it will improve the value of my web site :).
https://fontlibrary.org/
سه شنبه 2 مهر 1398 10:12 ق.ظ
I was just seeking this information for a while.
After six hours of continuous Googleing, finally I got it in your website.
I wonder what's the lack of Google strategy that don't rank this type of informative websites in top of the list.
Usually the top websites are full of garbage.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو | Buy Website Traffic